به مرکز خدمات روانشناسی و مشاوره هم آفرین خوش آمدید

مرکز خدمات روانشناسی و مشاوره هم آفرین

استرس چیست؟

What is stress

زمانی که می شنویم فردی می گوید “به استرس شدیدی دچارم”، می فهمیم که منظور او چیست. معمولا این عبارت به این معناست که او ناراحت و زیر فشار است و نمی تواند از پس مسایل روزمره اش برآید. حتما شما نیز با معضلاتی روبه رو بوده اید که به آنها برچسب استرس زده اید.
استرس شرایطی است که در نتیجه ی تعامل میان فرد و محیط به وجود می آید و موجب ایجاد ناهماهنگی –چه واقعی و چه غیرواقعی- میان ملزومات یک موقعیت و منابع زیستی، روانی و اجتماعی فرد می شود.

واقعه‌ای را پر استرس ارزیابی کردن

تعامل‌هایی که منجر می شود واقعه‌ای را پراسترس بخوانیم، ارزیابی شناختی نامیده می‌شود. ارزیابی شناختی، فرایندی روانی است که به وسیله آن، افراد دوعامل را ارزیابی می‌کنند:

1) آیا ملزومات موقعیت سلامتشان را تهدید می‌کند؟

2) منابعی که برای تامین نیازها در اختیار دارند.

این دوعامل تفاوت میان دو ارزیابی را نشان می دهد: یعنی ارزیابی اولیه و ثانویه.

هرگاه با واقعه‌ای بالقوه پراسترس رو به رو می‌شویم، مانند زمانی که احساس درد یا تهوع می کنیم، در وهله اول سعی می‌کنیم معنای ضمنی آن را برای سلامت خود ارزیابی کنیم؛ این فرایند ارزیابی اولیه نامیده می شود. در حقیقت، در این ارزیابی به پرسش‌هایی مانند ” چه تاثیری بر من دارد؟”، ” آیا سالم خواهم ماند؟” پاسخ داده می‌شود. ارزبابی اولیه به سه قضاوت منجر خواهد شد: این اتفاق معنایی ندارد، خوب است، یا پر استرس است.

ارزیابی ثانویه به ارزیابی دایم ار منابعی که برای سازگاری در دسترس داریم، گفته می‌شود. اگرچه ما معمولا پس از آنکه واقعه ای را پراسترس ارزیابی کردیم به بررسی منابع مان می‌پردازیم، ارزیابی ثانویه الزاما از نظر زمانی پس از ارزیابی اولیه انجام نمی‌گیرد. این دو فرایند به شدت به هم مربوطند. مثال هایی از ارزیابی ثانویه عبارتند از:

-نمی‌توانم انجامش بدهم

– می‌دانم که شکست می خورم

-اگر این روش شکست خورد می توانم از روش های دیگر کمک بگیرم.

-اگر سخت کار کنم می‌توانم انجامش بدهم.

حالت استرسی که دچارش می‌شویم معمولا به نتایج ارزیابی‌هایی که انجام می‌دهیم بستگی دارد. اگر تصور کنیم میان ملزومات و منابع هماهنگی وجود دارد، ممکن است دچار استرس ناچیزی شویم یا آنکه اصلا استرسی احساس نکنیم؛ اما زمانی که ارزیابی ما تضادی را نشان دهد، به ویژه اگر ملزومات را بیش از منابع براورد کنیم، ممکن است به استرس شدیدی دچار شویم.

آیا استرس ممکن است بدون ارزیابی ذهنی رخ دهد؟

بله، بعضی از پژوهشگران معتقدند که این امکان وجود دارد. به ویژه، در موقعیت های اضطراری. فرض کنید در اتومبیل خودتان پشت چراغ قرمز هستید. ناگهان صدای ترمز خودرویی را می شنوید، خشکتان می زند و می گویید:” وای، خدایا”. خودرویی دیگر از عقب، به شدت به اتومبیل شما برخورد می کند. گفتن “وای خدایا” ارزیابی ذهنی نیست بلکه پاسخی غیرارادی است. اما در برابر آن موقعیت پراسترس، واکنشی در شما ایجاد شده است، مانند انقباض ماهیچه ها، و به دنبال آن هجوم احساسات و ارزیابی ها خواهد آمد. در موقعیت های اضطراری جدی؛ اغلب به فرد شوک دست می دهد. این وضعیت ممکن است به مدت چند دقیقه یا چند ساعت ادامه یابد. به دلیل اینکه در زمان شوک، فعالیت های ذهنی مختل می شود، احتمال انجام دادن فرایندهای ذهنی هم نامحتمل است.

مقالات مرتبط:

یک نظر

  • مریم محمدی گفت:

    ممنون از شما و مطالب به روز که در اختیار ما قرار می دهید.

  • دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *