به مرکز خدمات روانشناسی و مشاوره هم آفرین خوش آمدید

مرکز خدمات روانشناسی و مشاوره هم آفرین

اختلال استرس پس از سانحه در کودکان

Stress disorder in children and adolescents

اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) در کودکان و نوجوانان

اختلال PTSD در کودکان و نوجوانان نیز رخ میدهد. PTSD در کودکان کم سن و سال بیشتر با علایمی نظیر خواب و رویاهای تکراری مربوط به حادثه، کابوسهایی که به غولها و موجودات وحشتناک مربوط هستند و ایجاد علایم جسمی نظیر دل درد و سردرد بروز میکند.

کودکانی که در معرض حوادث مرگباری نظیر جنگ و سایر آسیبهای مرتبط با آن، آدم ربایی، سوختگی یا بیماری شدید، پیوند مغز استخوان، فجایع و بلایای طبیعی (زلزله، سیل، طوفان و …) و یا انسانی (صحنه های خشونت آمیز اجتماعی، درگیری، تیراندازی و …) بوده اند به میزان بالایی دچار اختلال PTSD شده اند. مطالعات انجام شده بر روی افراد کم سن و سالی که قربانی یا شاهد حملات جنایتکارانه، خشونتهای خانگی، یا خشونتهای اجتماعی بوده اند نشان میدهند که کودکان و نوجوانان به دنبال مواجهه با خشونتهای مذکور، میزان بالایی از عوارض و آسیبهای روانشناختی را تجربه کرده اند.

همان گونه که می توان انتظار داشت، مواجهه با یک عامل استرس زا بیشتر در کودکان اختلال PTSD ایجاد می کند تا در بزرگسالان. در برخی موقعیتهای خاص تا ۹۰٪ کودکان به این اختلال دچار می شوند. به طور کلی، میزان بروز PTSD در کودکان و نوجوانان کمتر از آن چه که واقعا هست تخمین زده شده است و از دید بزرگسالان مورد غفلت واقع میشود.

چه عواملی کودکان را بیشتر مستعد ابتلا به اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) میکند؟

هر چه سن کودکان پایین تر باشد و طبقه اقتصادی-اجتماعی پایین تری داشته باشند، آسیب پذیری بیشتری برای ابتلا به اختلال PTSD دارند. دخترها از پسرها حساس تر هستند. هر چه کودک حوادث منفی بیشتری در زندگی تجربه کرده باشد، آسیب پذیری روانی بیشتری دارد. شناختهای اجتماعی و فرهنگی کودک از مسایل مربوطه، وجود بیماریهای همزمان روانپزشکی (مثل اوتیسم، اختلالات اضطرابی و …) و عوامل خانوادگی (مثل عملکرد و مشکلات روانی والدین، وضعیت رابطه زوجین و تحصیلات) در ایجاد و تعیین علایم کودکان نقش بسیار مهمی دارند. هم چنین واکنش والدین به رویدادهای آسیب زا تأثیر قابل ملاحظه ای بر کودکان خردسال دارد، چون این کودکان درک کاملی از ماهیت آسیب یا خطر ذاتی آن ندارند و از طریق واکنش والدین به این بینش میرسند.

Stress disorder in children and adolescents

عوامل استرس زا برای کودکان کدام هستند؟

عوامل مولد استرس در کودکان ممکن است آسیب های ناگهانی و یک باره باشند و یا آسیب هایی نظیر آزار جسمی یا جنسی باشند که ممتد و مزمن هستند. مواجهه غیر مستقیم نیز سبب آزار کودکان می شود (نظیر آسیب یا مرگ افراد محبوب بدون این که کودک شاهد آن باشد)، چنان که در موقعیتهایی مثل بلایا و فجایع، جنگ، یا خشونتهای اجتماعی رخ میدهد.

علایم ابتلا به اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) در کودکان و نوجوانان

کودکان نیز همانند بزرگسالان رویداد آسیب زا را به شکل خاطرات یا افکار عذاب آور و مزاحم، حملات خطور خاطره (فلش بک) و خواب و رویاهای مجددا تجربه می کنند. محتوای کابوسهای کودکان ممکن است به صورت مشخص با مضمون آسیب ارتباط داشته باشد و یا به ترسهای دیگری تعمیم پیدا کند. حمله های فلش بک در کودکان نیز مثل قربانیان نوجوان یا بزرگسال حادثه آسیب زا رخ می دهد.

“بازی سانحه” شکل خاصی از تجربه مجدد است که در کودکان خردسال مشاهده می شود. در این فرایند کودک از طریق بازی کردن و اجرای عملی، صحنه های سانحه یا مضامین مرتبط با آن را تکرار میکند. کودکان بزرگتر ممکن است جنبه هایی از سانحه را از طریق روندی موسوم به بازسازی در زندگی خود وارد کنند که در قالب اعمال خیالی مداخله جویانه یا انتقام گیرانه شایع هستند. نوجوانانی که خیال پردازی هایی درباره خشم و انتقام جویی دارند در معرض خطر رفتارهای تکانشی قرار دارند.

همچنین بعضی رفتارها در کودکان و نوجوانانی که قربانی سانحه بوده اند میتواند رخ دهد که عبارتند از: رفتارهای جنسی، مصرف مواد، و بزهکاری. کودکان غالبا منزوی و کناره گیر می شوند و علاقه کمتری به فعالیتهای دوست داشتنی قبلی نشان میدهند. رفتارهای واپس گرایانه ای نظیر شب ادراری یا ترس از تنها خوابیدن نیز ممکن است رخ دهد.

مراقب کودکان و سالمندان باشید

بطور کلی کودکان و سالمندان بدلیل ضعف و آسیب پذیری سیستم های شناختی و هیجانی، استعداد بیشتری برای ابتلا به اختلالات اضطرابی دارند. بهمین دلیل هزینه ترمیم و بهبودی روانی و جسمی پس از آسیب نیز در کودکان و سالمندان بیش از بزرگسالان است. مراقبت از این دو گروه در تمام ساختارهای اجتماعی حتی در مواقع جنگ و امداد، از اولویتهای جهانی و مشترک است. والدین و جامعه نیز در خصوص چنین مراقبتهایی باید متعهدانه عمل کنند، خصوصا در مقاطع اختلافات ودرگیرهای خانوداگی، اجتماعی و سیاسی مراقب حضور کودکان باشید.

مقالات مرتبط:

‫2 نظر

  • الف گفت:

    نحوه مقابله با این مدل بیماریها در کودکان چگونه است؟

  • نازنین گفت:

    بی نظیرید….ممنون از تیم فوق العاده شما..

  • دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *