به مرکز خدمات روانشناسی و مشاوره هم آفرین خوش آمدید

مرکز خدمات روانشناسی و مشاوره هم آفرین

مدل های گوناگون رواندرمانی

روش های رواندرمانی 2

رواندرمانی و انواع روش های رواندرمانی چیست؟

ماهیت پیچیده ی درد و رنج بشر، سبب شده تا در طی زمان پژوهشگران و درمانگران متعدد، نظریه‌ها و رویکردهای رواندرمانی متفاوتی را ارائه کنند که در هریک از آنها تمرکز بر ابعاد خاصی از فرد، بیشتر است. هر یک از انواع روش های رواندرمانی، بسته به میزان تمرکز بر رفتارها، افکار و یا احساسات افراد به ترتیب در ردیف درمانهای رفتاری، شناختی و روانکاوی قرار میگیرند.

اساس مداخلات روانشناختی، گوش دادن و فراهم کردن امکان ابراز و افشای افکار و احساسات است. شواهد پژوهشی بسیاری نشان میدهند که تجارب هیجانی آسیب زا، سبب ساز مشکلات جسمانی و روانشناختی هستند. براساس تحقیقات، بیان این تجارب در قالب روایتگری امکان شناخت خود، خنثی سازی عوارض جسمانی و روانشناختی، تنظیم آشفتگیهای هیجانی و افزایش ظرفیت روانی را به همراه دارد.

این سبک از مداخلات روانشناختی به صورت نظامدار و حرفه ای با تولد تحلیل روانی آغاز شد. بروئر و فروید نشان دادند تجربه اضطراب شدید در یک موقعیت آسیب زا و عدم امکان ابراز و لمس هیجان همخوان با اضطراب، زمینه ساز بروز اختلالات روانشناحتی است. از این روی، اساس روش درمانی وی نیز بر افشا و هشیاری به خاطرات و عواطف دردناک همخوان با آنها از طریق بیان گفتاری تجارب یاد شده بود.

روش های رواندرمانی

اشتراکات انواع روش های رواندرمانی

پژوهشها و فراتحلیلها نشان میدهند تمام روش های رواندرمانی به نحو تقریباً یکسان اثر بخش هستند و سلامت جسمانی و روانشناختی را ارتقاء میدهند. این شواهد پژوهشی، دو بعد موثر در تمام فنون روان درمانی را آشکار ساخت که بیشترین تاثیر را در فرایند درمان فرد دارند: سبک رابطه با درمانگر و روایتگری.

رابطه حرفه ای درمانگر و بیمار از اصالت، آزادی، جدیت و صمیمیتی برخوردار است که آن را از دیگر روابط بیمار در زندگی اش متمایز میسازد. وجود چنین رابطه ای در زندگی مراجع، صرف نظر از الگوی درمانی به کار رفته اثر مستقیمی بر نتیجه درمان دارد.

از سوی دیگر فرایند روایتگری که همان بیان و ابراز کلامی تجارب هیجانی است، از دیگر مشخصه های عمومی روش های رواندرمانی است و به اندازه مداخلات اختصاصی که درمانگرهای مختلف به کار میگیرند، در فرایند درمان اهمیت دارند. مطالعات گسترده نشان داده اند که افشای هیجانات چه بصورت گفتاری و چه نوشتاری، عملکرد سیستم ایمنی اعصاب خودمختار و سلامت جسمانی و روانی را بهبود میبخشد.

هنگام افشای هیجانی و لمس واقعی احساسات، واژه ها امکان سازماندهی و درونی سازی تجارب هیجانی و رویدادهای مسبب آنها را فراهم میسازند. ارتباط دو نیمکره مغز هماهنگ میشود و بین فرایندهای شناختی و هیجانی پیوند برقرار میگردد.

اما اثر افشا به عمق و نوع آن وابسته است. تجربه عميق هیجانی همراه با تحلیل زبانی یک رویداد، مؤلفه های افشا هستند. هر چه این فرایند عمیقتر باشد، پیامدهای مثبت افشا برجسته تر خواهد بود. افشای سطحی تنها به رفع عوارض تجارب منفی می انجامد و در مواردی ممکن است به صورت نگرانی و نشخوار ذهنی در خصوص امور کم اهمیت متبلور شود. در مقابل افشای عمیق به درونی سازی شناختی و هیجانی و کسب یک دیدگاه جدید نسبت به تجربه افشا شده منتهی میگردد.

روانکاوی و درمانهای پویشی

در ابتدا شاخصترین رویکرد رواندرمانی که بر مقوله افشای هیجانی و عمیقتر بررسی کردن خاطراتی که بار هیجانی بالایی دارند بیشترین تاکید را داشت، رویکرد روان تحلیلگری بود که توسط فروید ابداع و معرفی شد. اما مجموعه ای از عوامل شامل: شخصیت فروید و نحوه سلوک وی، جاذبه ها و دافعه های تحلیلهای روانی موجود در این نظام درمانی، هزینه سنگین و زمان طولانی درمان که گویا پایانی ندارد و اثر بخشی نه چندان بالای روانکاوی کلاسیک باعث شد تا مجموعه گسترده و متنوعی از روش های رواندرمانی بتدریج متولد شوند.

با گذشت زمان و درک جامعتر روانشناسان از ماهیت فرایندهای درون روانی و انواع روش های رواندرمانی، میل به ایجاد و تمرکز بر درمانهای یکپارچه نگر و چندوجهی بیشتر شد. بسیاری درمانگران طی تجربه به این باور رسیدند که نقش ابعاد مختلفی چون فرایندهای تحولی، تعارضات احساسی ناهشیار، شناخت‌ها، رفتارها و علایم بدنی رادر فرایند درمان باید مورد توجه قرار دهند.

یکی از این مدل‌ها، رواندرمانی پویشی فشرده و کوتاه مدت (ISTDP) است که دیدگاه‌های نظری مختلفی را در یک نظریه‌ی یکپارچه از ذهن (روان) با یکدیگر ترکیب کرده است و مدلی موثر و کوتاه مدت جهت درمان اختلالات روانشناختی ابداع کرده است.

مقالات مرتبط:

‫4 نظر

  • Saeede گفت:

    عالی بود

  • علی گفت:

    لطفا درمورد سایر رویکردهای رواندرمانی هم توضیحات بیشتری بفرمایید

  • احمدوند گفت:

    چه جالب نمی دانستم…باز هم از این مطالب بگذارید لطفا

  • دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *